Türkiye’de Hemşirelik Alanında Okul Sağlığı İle İlgili Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Introduction: This study was conducted to examine the postgraduate theses on school health in Türkiye, to reveal the results of the postgraduate theses, and to provide concrete data to researchers and nurses providing health services for school health. Method: In the retrospective descriptive type literature search conducted between 10.08.2024-18.08.2024, the database of the National Thesis Center of the Council of Higher Education was searched to determine the postgraduate theses related to school health in the field of nursing. The database was searched using the keywords “school health”, “school nursing” and “school health nursing”. While searching the database, no limitation was made in terms of the years covered by the postgraduate theses. Results: It was seen that “28” of the theses related to school health in the field of nursing between 10.08.2024-18.08.2024 were doctoral theses and “112” were master's theses. In the screening, 199 theses with the keyword “school health”, 63 theses with the keyword “school nursing” and 31 theses with the keyword “school health nursing” were found. In total, 293 postgraduate theses were viewed and as a result of the scans, repetitive theses (65 theses) were eliminated. Among these theses, 30 theses were excluded from the study because the full text could not be accessed and 58 theses were not in the field of nursing and did not meet the inclusion criteria. In the study, 140 postgraduate theses that met the inclusion criteria were evaluated. Conclusion and Recommendation: It is seen that the majority of postgraduate thesis studies on school health in the field of nursing are descriptive, cross-sectional research type. It is recommended to develop evidence-based practices and increase the number of postgraduate thesis studies using quasi-experimental, experimental and qualitative research methods.

Giriş: Bu çalışma, okul sağlığına ilişkin Türkiye’de yapılan lisansüstü tezleri incelemek, lisansüstü tezlerin sonuçlarını ortaya koymak, araştırmacılara ve okul sağlığına yönelik sağlık hizmeti sunan hemşirelere somut veriler sunmak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı tipte 10.08.2024-18.08.2024 tarihleri arasında yapılan literatür araştırmasında hemşirelik alanında okul sağlığı ile ilgili yapılan lisansüstü tezleri belirlemek için Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanından tarama yapılmıştır. Veri tabanında; “okul sağlığı”, “okul hemşireliği” ve “okul sağlığı hemşireliği” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmıştır. Veri tabanında tarama yapılırken lisansüstü tezlerin kapsadığı yıllar açısından herhangi bir sınırlamaya gidilmemiştir. Bulgular: Hemşirelik alanında okul sağlığı ile ilgili 10.08.2024-18.08.2024 tarihleri arasında ulaşılan tezlerin “28” inin doktora, “112” sinin yüksek lisans tezi olduğu görüldü. Taramada “okul sağlığı” anahtar kelimesi ile 199 tez, “okul hemşireliği” anahtar kelimesi ile 63 tez ve “okul sağlığı hemşireliği” anahtar kelimesi ile 31 tez sonucuna ulaşılmıştır. Toplamda 293 lisansüstü tez görüntülendi ve yapılan taramalar sonucunda tekrar eden tezler (65 tez) ayıklandı. Bu tezler içerisinde 30 tezin tam metnine ulaşılamaması ve 58 tezin hemşirelik alanında olmaması ile araştırmaya dahil edilme kriterlerini sağlamadığı için çalışma dışında tutulmuştur. Araştırmada dahil edilme kriterlerine uyan 140 lisansüstü tez değerlendirmeye alınmıştır. Sonuç ve Öneri: Hemşirelik alanında okul sağlığı ile ilgili lisansüstü tez çalışmalarının çoğunluğunun tanımlayıcı, kesitsel araştırma tipinde olduğu görülmektedir. Kanıta dayalı uygulamaların geliştirilmesi, yarı deneysel, deneysel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı lisansüstü tez çalışmalarının artırılması önerilmektedir.