Hemşirelik Alanında Parkinson Konusunda Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi
Öz
Giriş: Giderek daha fazla görülen parkinson hastalığında uzman hemşirelerin yetiştirilmesi ve bu alanda bilimsel bilginin geliştirilmesinde hemşirelik lisansüstü eğitim önemlidir. Bu nedenle çalışma 1997-2024 yılları arasında Türkiye’deki hemşirelik alanında Parkinson konusunda yapılmış lisansüstü tezleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Hemşirelik alanında Parkinson’la ilgili tezleri bulmak için 21.04.2024-21.05.2024 tarihler arasında Yüksek Öğretim Kurumu’nun (YÖK) ulusal tez merkezi YÖK Tez’e kayıtlı ve erişim izni olan lisansüstü tezler incelenmiştir. Çalışmada, hemşirelik alanında Parkinson konusunda yayınlanan tüm tezler çalışmanın evrenini oluşturmuştur. Çalışmada, YÖK Tez’in tez adı, konu, dizin, özet bölümleri ile ilgili arama bölümüne “hemşirelik” ve “Parkinson” kelimeleri yazılarak taratılmıştır. Tarama sonucunda Parkinson’la ilgili hemşirelik alanında yapılmış 12 tez çalışması bulunmuştur. Örneklemi 12 tez çalışması oluşturmuştur. Araştırmacılar tarafından oluşturulan ‘Tez İnceleme Forumu’ kullanılarak tezler incelenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik hesabı kullanılmıştır.
Bulgular: Tezlerin %83.33’ünü (n=10) yüksek lisans ve %16.67’sini (n=2) doktora tezi oluşturmaktadır. Tezlerin %83.34’ünü tanımlayıcı tipte yapıldığı belirlenmiştir. Yapılan tezlerin % 8.33 oranında bir doktora tezinde ölçek geçerlilik ve güvenirliğe yapıldığı ve bir yüksek lisan tezinde ise randomize kontrollü çalışıldığı saptanmıştır. Tezlerin %66.70’inin Parkinson hastaları ile yapıldığı ve %50’sinde (n=6) Hoehn ve Yahr Klinik Evreleme Ölçeğinin kullanıldığı bulunmuştur.
Sonuç ve Öneri: Lisansüstü eğitimde Parkinson konusunda hemşirelik tezlerinin az olduğu sonucuna varılmıştır. Güncel bakım anlayışı için Parkinson hastalığına dair daha fazla hemşirelik lisansüstü çalışmasına ihtiyaç olduğu ve alanda çalışan akademisyenlerin Parkinson hastalığı konusunda daha fazla çalışma yapması gerektiği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Çalışma betimsel tarama ve doküman incelemesi yöntemi ile yapılan literatür araştırmasıdır. Bu tür çalışmalarda etik kurul onayı gerekli olmadığı için etik kurul başvurusu yapılmamıştır.
Kaynakça
- Aamodt, W. W., Kluger, B. M., Mirham, M., Job, A., Lettenberger, S. E., Mosley, P. E., & Seshadri, S. (2024). Caregiver burden in Parkinson disease: a scoping review of the literature from 2017-2022. Journal of Geriatric Psychiatry and Neurology, 37(2), 96-113.
- Arslan, S., & Burucu, R. (2017). Parkinson tanısı almış bir olgunun “Roy Uyum Modeli” kullanılarak hemşirelik bakımının planlanması. Clinical and Experimental Health Sciences, 7(1), 36-38.
- Chen, Y., Lu, T., Jiang, X., & Huang, X., (2021). The effectiveness of specialized nursing interventions for patients with Parkinson disease: A randomized controlled study protocol. Medicine,100(2), e23972.
- Civil, M. (2018). Parkinson hastalarında yaşam kalitesinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
4 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
3 Haziran 2024
Kabul Tarihi
25 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1